Een bedevaart naar de heilige Anna, de patrones van kinderloze en zwangere vrouwen
AMSTERDAM slaapt nog als dertig vrouwen zich op zondagmorgen in alle vroegte verzamelen op het Stadionplein. Doel: een bedevaart voor een man. De reis voert naar de St. Annakapel in het Brabantse Molenschot, waar vandaag de naamdag van de heilige Anna, Maria's moeder, wordt gevierd. Sinds mensenheugenis gaan daar vrijgezellen heen die een levenspartner zoeken.
''Toen ik het Stadionplein op fietste, kreeg ik een brok in m'n keel, al die leuke vrouwen op zoek naar een man. Hoe kàn dat?'' zegt Marleen verbaasd. Ze heeft zich goed op de bedevaart voorbereid, haar outfit heeft ze aangepast bij het reisdoel. Ze draagt een ketting met een kruisje om in de stemming te komen en een enkellange rok met vestje. Maar daaronder draagt ze een bloot zomerjurkje. ''Voor na afloop, op het terras.'' Net als de andere vrouwen in de bus, gemiddelde leeftijd rond de veertig, kreeg ze via via een stencil met een oproep voor de bedevaart in handen.
Initiatiefnemers zijn Liesbeth Venicz en Therese van der Helm, beiden single. Ze kwamen op het idee door de geslaagde pelgrimstocht van Beatrijs Smulders, de oprichtster van het geboortecentrum. Die was na het branden van een kaarsje bij de Heilige Anna in Molenschot binnen de kortste keren hartstikke verliefd èn zwanger. Het enthousiasme voor de bedevaart bleek zo groot, dat ze besloten een bus te huren. ''Het verspreidde zich als een olievlek,'' zegt Therese.
Als de bus de A10 opdraait, pakt Therese de microfoon. ''Het lijkt de pastoor erg leuk een bus vol Amsterdamse vrouwen binnen te zien rijden,'' kondigt ze aan. De vrouwen grinniken. Ze vertelt dat het de bedoeling is dat iedereen eerst naar de mis gaat en daarna een kaarsje brandt in de St. Annakapel. Terwijl de eerste zak drop wordt doorgegeven, wordt voor de niet-ingewijden de communie droog geoefend: de linkerhand op de rechter en dan met de rechterhand de hostie in de mond. ''Maar je hóeft niet ter communie.'' Daarna kan iedereen uit z'n dak gaan op de kermis en jaarmarkt in Molenschot.
Om niet met een meute uitzinnige vrouwen het dorp in te rijden, wordt op de heenreis religieus getinte muziek gedraaid, zoals een Afrikaanse mis. ''Om alvast in de stemming te komen. Al zal de mis in Molenschot er minder wild aan toegaan.'' Voor het einde kondigt Therese alvast het Requiem van Mozart aan. ''Om afscheid te nemen van het singlebestaan!'' Liesbeth verzamelt de adressen. ''Voor de trouwkaarten,'' grapt ze. En Therese roept: ''Ik prijs mezelf aan als getuige. De twee huwelijken waar ik getuige was, zijn nog steeds in stand.''
Marleen zoekt een man voor een 'steady relatie'. ''Ik heb mannen genoeg in mijn leven,'' vertelt ze, ''maar de meesten zijn niet meer dan avontuurtjes. Ik ben bijna veertig, ik wil ook nog een kind.'' Dat de prins op het witte paard niet altijd spontaan komt, heeft ze allang gemerkt. Daarom heeft ze ook al eens op een contactadvertentie gereageerd. Of de heilige Anna voor een serieuze relatie kan zorgen? Ze lacht: ''Ach nee, maar het sterkt me in m'n doel: zoeken naar een man in m'n leven. En het is hartstikke leuk een keer ècht op bedevaart te zijn geweest.''
Ellen vertelt dat ze oorspronkelijk een bom-moeder is. Ze is al twintig jaar alleen. ''Maar ik ben nu wel echt op zoek naar een partner. Ik werk in een mannenwereld, ik kom ze wel tegen. Alleen die éne niet. Door de bedevaart heb ik het gevoel dat ik iets doe om het lot te beïnvloeden.'' Ze heeft ook twee vriendinnen van haar leesclub meegetroond. ''Voor de gezelligheid,'' zegt een van die vriendinnen, Kea. ''Dit is toch uniek, zo'n uitstapje met allemaal vrouwen?''
Een fraaie bomenlaan leidt naar Molenschot. Aan het einde lonkt de St. Annakapel al. Maar eerst de mis, die pas over drie kwartier begint. De vrouwen strijken neer op het terras op het dorpsplein. De Molenschotse mannen, van wie een enkeling vanwege de jaarmarkt al aan het bier zit, vragen zich verbaasd af waar al die vrouwen opeens vandaan komen.
Een beetje giechelig schuiven de vrouwen in de kerkbanken. Ruimschoots op tijd, want stel je voor dat er geen plek meer is. Tot hilariteit van de vrouwen is één van de gezangen Een nieuw bruiloftslied. In zijn openingswoord heet de pastor de 'vrouwen die al een lange reis achter de rug hebben' in het bijzonder welkom. Terwijl binnen de patrones van de kerk wordt geëerd, worden buiten hoorbaar de St. Annekesmarkt en de kermis opgebouwd. Nog tijdens de dienst dringt het eerste feestgedruis van buiten door: de accordeons spelen er lustig op los. Aan het einde van de mis richt de pastor weer het woord tot de Amsterdamse vrijgezellen. Het doet hem goed dat de Heilige Anna nog zoveel nieuwe mensen op de been weet te brengen, zegt hij.
De heilige Anna is de patrones van kinderloze en zwangere vrouwen. De traditie om voor een partner te bidden is in de vorige eeuw ontstaan, vertelt de pastor na afloop van de dienst. ''Hier zegt men: naar Molenschot gaat ieder Anneke om een manneke en ieder manneke om een Janneke. Vroeger kwamen de mensen van heinde en verre om in de kapel voor een partner te bidden. Maar dat is de laatste twintig jaar een beetje ter ziele gegaan.'' Of het werkt? De pastor lacht geheimzinnig. ''Je hoort wel eens dat het gelukt is. De pastoor heeft in ieder geval twee trouwkaarten gehad. We zullen zien!''
De St. Annakapel blijft nog de hele dag open, maar de Amsterdamse singles spoeden zich na afloop van de dienst direct naar de kleine kapel tegenover de kerk. In een devote stilte steken de vrouwen de kaarsjes aan. Minstens honderd kaarsen branden de Amsterdamse pelgrims af. Niet alleen voor een Prins op het Witte Paard, maar ook om een kinderwens vervuld te krijgen. En de mis inspireerde veel vrouwen om ook vooral voor anderen te branden. De betekenis van de liefde kreeg door de woorden van de pastor opeens een bredere betekenis - naastenliefde blijkt minstens zo belangrijk als de liefde van één man. En dus worden er ook kaarsjes aangestoken voor de kinderen, vrienden en vriendinnen.
Op een terras zegt Eva dat ze hier een goed gevoel aan heeft overgehouden. Ze heeft wereldwijd al op allerlei heilige plaatsen gebeden. ''En dan blijkt dat het ook gewoon in Nederland kan, leuk hè? Ik voel ook dat de cirkel nu rond is. Ik moest gewoon ook nog eens in Nederland.''
Willeke had het gevoel dat ze een beetje vreemdging. ''Ik ben gereformeerd opgevoed.'' De communie heeft ze daarom overgeslagen, maar ze heeft wel een kaarsje aangestoken. ''Ik vind het een mooi gebaar om even bij iemand stil te staan.''
Het was vriendin Bettina die haar meesleepte naar Molenschot. Zij brandde wèl een kaarsje voor Willeke, met de wens dat haar vriendin op een levenspartner zal stuiten. ''Dat zal haar heel veel goed doen,'' gelooft Bettina. Ze heeft zelfs al iemand in haar hoofd voor Willeke, maar laat niet los wie dat is.
Een enkeling gaat voor een tweede keer naar de kapel om nòg een kaarsje te branden voor het welzijn van een geliefde naaste. Het wordt er al aardig warm door het kaarsvuur. En ook buiten loopt de temperatuur flink op. De jaarmarkt is in volle gang en het laatste restje devotie van de bedevaartgangers heeft plaatsgemaakt voor pure kermislol. Tussen een rondje op de oud-Hollandse caroussel en de botsautootjes wordt een broodje versgerookte paling en oliebol verorberd. Als de bus Molenschot uitrijdt zit de stemming er helemaal in.
Laat me niet alleen schalt Liesbeth List door de businstallatie. ''Kom eerst maar eens voor je me alleen kunt laten,'' roept iemand. En even later zingt de hele bus Beautiful People met Melanie. Saskia zwaait met de contactadvertenties uit de krant. De bus joelt als Therese de eerste advertentie voorleest. 'Hij is voor mij, voor mij' scanderen ze achterin. En bij de advertentietekst 'het liefst had ik jou gewoon in Albert Heijn of bij de kapper ontmoet' gilt iemand: ''Die ken ik al. Die heeft een snor!'' De hele bus ligt plat.
Sex on the beach brullen de pelgrims als de bus Amsterdam nadert. En als hij het Stadionplein weer opdraait, verzucht een bedevaartganger: ''Zó veel lol kun je alleen met vrouwen onder elkaar hebben. Daar heb je geen man voor nodig.''
Je kunt een contactadvertentie plaatsen als je een vaste partner zoekt, maar ook een kaarsje branden in de Sint Annakapel van Molenschot. Dat deed een bus vol Amsterdamse vrouwen. Zoals het echte pelgrims betaamt, vertrokken ze zondag in alle vroegte naar de heilige plek in Brabant. Lol en devotie op een moderne bedevaart.
'Een mooi gebaar'. Molenschot. FOTO'S: PETER BOER